Kan toerisme bijdragen aan een gezondere samenleving? Iris van de Velde zoekt het uit

Wat als een camping meer wordt dan een plek voor vakantie? Wat als een hotel mee helpt om mensen in beweging te krijgen, ontmoetingen te stimuleren of gezonde keuzes makkelijker te maken? Het zijn vragen die centraal staan in het onderzoek van Iris van de Velde, docent-onderzoeker aan de HZ University of Applied Sciences in Zeeland. Op het Reizen naar Morgen-congres van 6 oktober neemt ze deelnemers mee in haar zoektocht naar de maatschappelijke meerwaarde van toerisme.

Van de Velde is de eerste professional doctorate-kandidaat aan de HZ in Zeeland. Met haar achtergrond in de verpleegkunde en verplegingswetenschap onderzoekt ze hoe de toeristische sector kan bijdragen aan de gezondheid en het welzijn van inwoners. Haar ambitie is om mee te bouwen aan een omgeving waarin gezonde keuzes vanzelfsprekender worden.

Een verrassende verbinding tussen welzijn en toerisme

Waar Reizen naar Morgen vertrekt vanuit toerisme en de vraag hoe bezoekers een positieve bijdrage kunnen leveren aan een bestemming, kijkt Van de Velde vanuit gezondheid naar de sector. Toch sluiten die twee perspectieven goed op elkaar aan.

“Gezondheid ontstaat niet in het ziekenhuis, maar in de leefomgeving”, legt ze uit. De plekken waar mensen wonen, werken, recreëren en elkaar ontmoeten, hebben invloed op hun welzijn. Juist daar ziet ze mogelijkheden voor toeristische ondernemers.

In Zeeland, waar jaarlijks veel bezoekers komen, onderzoekt Van de Velde hoe toeristische bedrijven niet alleen iets kunnen betekenen voor gasten, maar ook voor inwoners. Voorzieningen die in eerste instantie voor bezoekers worden ontwikkeld, kunnen soms ook waardevol zijn voor de mensen die in de omgeving wonen.

 

Iris van de Velde geeft Zeeland scores voor opleiding en werk, wonen en leven en haar keuze om in Zeeland te blijven.

Van camping tot ontmoetingsplek

Tijdens haar onderzoek ziet Van de Velde verschillende voorbeelden die laten zien hoe dat in de praktijk kan werken.

Sommige recreatiebedrijven stellen een voedselbos of moestuin open voor buurtbewoners. Op andere plekken kunnen inwoners gebruikmaken van wandelroutes, beweegvoorzieningen of ruimtes waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Zo kan een camping, vakantiepark, hotel of B&B uitgroeien tot een plek die ook voor de lokale gemeenschap van betekenis is.

Dat kan volgens Van de Velde op verschillende manieren waarde toevoegen. Meer mogelijkheden om te bewegen dragen bij aan gezondheid, terwijl plekken waar mensen elkaar ontmoeten ook sociale contacten kunnen versterken. Tegelijk kan zo’n aanpak zorgen voor een sterkere band tussen toeristische ondernemers en inwoners.

Een antwoord op maatschappelijke uitdagingen

Van de Velde kijkt daarbij ook naar de bredere uitdagingen waarmee de samenleving te maken heeft. De behoefte aan zorg neemt toe, terwijl er niet onbeperkt personeel beschikbaar is. Preventie en een gezonde leefomgeving worden daarom steeds belangrijker.

Ook de toeristische sector kan daarin volgens haar een rol spelen. Door bewegen te stimuleren, gezonde keuzes makkelijker te maken en mensen in contact te brengen met natuur en anderen, kunnen toeristische organisaties bijdragen aan een omgeving die gezondheid ondersteunt.

Dat vraagt om een bredere kijk op ondernemerschap. Naast economische waarde komt er ook aandacht voor de sociale en maatschappelijke betekenis van een organisatie. Dat sluit nauw aan bij de ambitie van Reizen naar Morgen: toerisme laten bijdragen aan bestemmingen waar het goed leven, werken en bezoeken is.

Samen nieuwe mogelijkheden ontdekken

Tijdens het congres kiest Van de Velde bewust niet voor een klassieke presentatie. Ze wil deelnemers actief betrekken bij het onderwerp. Na een korte introductie van haar onderzoek gaat ze samen met de groep op zoek naar concrete mogelijkheden.

Welke rol kunnen toeristische organisaties spelen op het vlak van gezondheid en welzijn? Welke initiatieven bestaan er vandaag al? En wat kunnen organisaties zelf meenemen naar de praktijk?

Daarbij brengt ze mensen uit verschillende delen van de sector samen. Van musea en attracties tot logiesuitbaters, lokale besturen en toeristische diensten. Juist door die verschillende perspectieven samen te brengen, kunnen nieuwe ideeën ontstaan.

Workshop op het Reizen naar Morgen-congres

De workshop van Iris van de Velde biedt deelnemers een frisse blik op de relatie tussen toerisme, gezondheid en leefkwaliteit. Ze brengt inzichten uit wetenschappelijk onderzoek samen met praktijkvoorbeelden uit Zeeland en daagt deelnemers uit om hun eigen organisatie door een nieuwe bril te bekijken. 

Want de toekomst van toerisme ligt al lang niet meer uitsluitend in meer bezoekers aantrekken, maar vooral ook in de vraag hoe toerisme kan bijdragen aan sterkere, gezondere en meer verbonden gemeenschappen. 
 

Benieuwd naar dit thema? Ga op 6 oktober 2026 in Brugge mee in gesprek tijdens het Reizen naar Morgen-congres en kies de workshop van Iris van de Velde bij je inschrijving.