Er staan geen stoelen meer, er is geen zondagsviering en in het middenschip hangt een schommel. Wie tijdens het Reizen naar Morgen-congres de rondleiding in de Magdalenakerk volgde, begreep meteen waarom Koen Dekorte, directeur van YOT, één vraag vaker hoort dan alle andere: ‘Is dit nog een kerk?’ Al een kwarteeuw zoekt de organisatie hier naar een nieuwe betekenis voor het kerkgebouw, met respect voor wat het altijd geweest is.
Een derde weg voor kerken
Is dit nog een kerk? Over het antwoord op die vraag zijn de meningen in Brugge verdeeld. Voor YOT gaat een kerk over veel meer dan geloof alleen. Dekorte is ervan overtuigd dat we in de toekomst net méér sacrale ruimtes nodig hebben, om grote persoonlijke en maatschappelijke vragen aan te gaan. Hij vergelijkt de kerk met een Central Park: een gratis publieke ruimte waar mensen samenkomen, inspiratie opdoen en de grote levensvragen kunnen stellen.
YOT pleit daarom voor een derde weg. Geen sloop, geen commerciële herbestemming, wel het gebouw grotendeels laten zoals het is. Zo krijgt de kerk een nieuwe betekenis, met respect voor haar geschiedenis. Dat is ook de goedkoopste optie, al blijft de vraag hoeveel een gemeenschap zo’n plek waard vindt. Het onderhoud van deze kerk kost zo’n 50.000 euro per jaar, en in de Brugse binnenstad komen 22 religieuze gebouwen vrij. De uitdaging is dus groot.
Serendipiteit aan de ingang
De Magdalenakerk staat op de plek van een vroeger klooster van de franciscanen, met een eigen moestuin. Ze is zo’n 175 jaar oud en een van de eerste Engelse neogotische gebouwen op het vasteland. Vroeger was ze volledig in crèmekleuren geschilderd.
Al aan de ingang merk je dat dit geen doorsnee kerk is. Op het bordje staat geen ‘ingang’ maar ‘Sesam open u’. Je leest er ‘welkom’ in het Arabisch, teksten in braille en het woord ‘serendipity’: iets vinden wat je niet zocht. Dat is precies wat YOT bij bezoekers wil teweegbrengen. De baseline vat het samen: ‘A little piece of heaven’. Toegangsgeld wordt er bewust niet gevraagd, want de kerk is een publieke ruimte.
Een schommel en een kapel van de as
Elke jaar loopt er een zomerproject dat 20.000 tot 25.000 bezoekers trekt. Deze zomer stond het in het teken van de weg van de feniks, met een kapel van as en vuur waar bezoekers een ritueel konden uitvoeren. Het project werd zelfs verlengd. Wie mensen vrijheid geeft, merkt dat het werkt. Stilte is belangrijk, maar dit is geen stiltekerk. Hier gebeurt van alles en bezoekers zijn er actief bezig. Op de vloer lees je ‘To be and not to be, that’s the answer’, een knipoog naar Shakespeare. Een eindje verder vraagt een andere tekst: ‘What are we going to do with all this future?’
En dan is er die schommel. Sommigen vinden het een speeltuin of zelfs respectloos, anderen vinden het geniaal. Wie schommelt, denkt terug aan zijn kindertijd en blijft in beweging. “Op de schommel zitten is eigenlijk bijna pure meditatie”, vertelde Dekorte. Het past bij de vraag die YOT zich voortdurend stelt: hoe laat je mensen vandaag op een andere manier bewegen, met respect voor het gebouw?
Loslaten hoort daar ook bij. In 2023 verdween de waterpartij, jarenlang het paradepaardje van de kerk, zonder dat er meteen iets nieuws in de plaats kwam. Een daad van vertrouwen in de toekomst, en in wat er vanzelf ontstaat.
God houdt van koffie
Ook de koffiebar in de kerk zorgt soms voor gefronste wenkbrauwen. Dekorte haalde er zelfs de krant mee, met de uitspraak ‘God houdt van koffie’. Het verdwijnen van de liturgie vindt hij op zich niet zo erg. Wel dat mensen van elke afkomst en stand elkaar vroeger in de kerk ontmoetten. “Dat is sociologisch een ramp”, zei Dekorte. Met de koffiebar brengt YOT mensen opnieuw samen.
Ook woorden kregen een plaats in de rondleiding. Sommige zijn zo vaak gebruikt dat ze versleten lijken, zoals compassie. Volgens Dekorte is net dat woord de redding van de wereld: “Als dat er niet meer is, is het gedaan.”
Twee beelden staan er bewust tegenover elkaar. Tantalus, met een steen boven zijn hoofd die hem elk moment kan verpletteren, kwam er tijdens corona, omdat veel mensen dat gevoel herkenden. Tegenover hem wandelt een klein bronzen figuurtje op ‘the book of life’, op iets dat groter is dan hijzelf.
De waterkant
De rondleiding eindigde op een onverwachte plek: de toiletten. De kerk biedt ruimte voor publieke toiletten, waar Brugge nood aan heeft, en de stad draagt de financiering. Het resultaat heet de waterkant, een ode aan de verbinding tussen lichaam en ziel, met humoristische citaten aan de muur. Daar hangt ook een glasraam van Maria Magdalena, de vrouw die opnieuw begon. Een betere naamgever had deze kerk zich moeilijk kunnen wensen.
Is dit nog een kerk? Wie de Magdalenakerk verlaat, heeft misschien geen sluitend antwoord. Wel het gevoel dat erfgoed niet stil hoeft te staan om waardevol te zijn.
Meer weten
Op de congrespagina vind je een overzicht van het Reizen naar Morgen-congres 2026, met sfeerbeelden, de aftermovie en de verslagen van de sessies. Wil je op de hoogte blijven of zelf inspiratie delen? Volg ons op LinkedIn, word lid van onze Facebook-groep of schrijf je in voor de Reizen naar Morgen-nieuwsbrief.
Dit artikel kwam tot stand dankzij de samenwerking met Hogeschool VIVES, op basis van het verslag van Tia Jonckheere en Noor Vermeire.