Op 6 oktober opende het congres van Reizen naar Morgen in het Provinciaal Hof in Brugge. Willem De Graeve, coördinator van het Reizen naar Morgen-netwerk, heette de zaal welkom in een netwerk dat blijft groeien. De focus ligt daarbij niet op méér toeristen, wel op een toerisme dat meerwaarde creëert voor alle betrokkenen: bezoekers, ondernemers, maar ook bewoners en de plek zelf. Vlaams minister van Toerisme Melissa Depraetere en Steve Philips, coördinator van het Provinciaal Hof, gaven vervolgens elk vanuit hun eigen invalshoek de toon aan voor de dag.
Niet meer, wel beter toerisme
Minister Depraetere stak van wal met een vaststelling. Het klassieke toerismemodel staat steeds meer onder druk. In verschillende Europese steden en regio’s zien we bewonersprotest. Massatoerisme kan de huur- en woningprijzen opdrijven, buurten onder druk zetten en de natuur aantasten. Daarom pleitte de minister voor een model dat niet alleen bezoekers aantrekt, maar ook iets teruggeeft aan de lokale gemeenschap, de ondernemers en de omgeving.
Vlaanderen heeft daarvoor heel wat troeven in handen, van gastronomie en erfgoed tot fiets- en wandelroutes en natuur. De uitdaging is om die op een evenwichtige manier te benutten. “Niet meer toerisme, wel beter toerisme”, vatte ze samen. Toerisme moet volgens de minister ook voor iedereen toegankelijk zijn. Vandaag kan niet iedereen immers even makkelijk op vakantie. Financiële, fysieke of gezondheidsdrempels houden mensen tegen. Het recht op vakantie en vrije tijd verdient volgens de minister dan ook verdere versterking.
Een huis van iedereen
Hoe dat er in de praktijk uitziet, bleek meteen op de congreslocatie zelf. Steve Philips, coördinator van het Provinciaal Hof in Brugge, opende zijn verhaal met een vraag aan de zaal: “Van wie is dit gebouw?” Het antwoord gaf hij zelf: “Van iedereen.”
Lange tijd was het Provinciaal Hof vooral een overheidsgebouw waar weinig mensen binnenkwamen. Sinds de restauratie en de heropening in 2024 is het bewust een open huis, met gratis toegang. Op fysieke toegankelijkheid werd stevig ingezet. Er zijn toegankelijke liften, aangepast sanitair, tactiele vloeren en voorzieningen voor mensen met een gehoorbeperking. Het gebouw behaalde daarmee het A++-label voor toegankelijkheid. Toch gaat toegankelijkheid voor Philips verder dan technische aanpassingen. Hoe mensen ontvangen worden en of ze zich welkom voelen, weegt minstens even zwaar.
Daarom loopt er een waaier aan activiteiten die ontmoeting stimuleren. Scholen en kinderen vinden er hun weg, anderstalige nieuwkomers schuiven aan bij praattafels en er zijn rondleidingen op maat van mensen met dementie. Het Hofcafé wordt uitgebaat door maatwerkbedrijf ODAS, zodat de plek ook kansen op werk biedt.
Het Hof der Dingen
Een interessant initiatief is Het Hof der Dingen, een collectie voorwerpen die inwoners van West-Vlaanderen zelf aanbrachten. Elk stuk vertelt een persoonlijk of regionaal verhaal, tot en met de eerste Gouden Schoen van West-Vlaamse topvoetbalster Tessa Wullaert. Erfgoed gaat hier niet enkel over bewaren wat voorbij is, maar ook over de verhalen die mensen vandaag belangrijk vinden. Zo geven bezoekers en inwoners zelf betekenis aan de plek.
Open huis, erfgoedlocatie en congresplek: in het Provinciaal Hof versterken die functies elkaar. De cijfers volgden. Sinds de heropening kwamen er al meer dan 1,5 miljoen bezoekers over de vloer en het aantal evenementen verdubbelde in twee jaar tijd.
Elke dag opnieuw
De verwelkoming op het Reizen naar Morgen-congres sloot af met een gedachte die bleef hangen. Inclusie, gastvrijheid en toegankelijkheid zijn nooit af. Ze vragen blijvende aandacht en evaluatie. Een gebouw kan je restaureren, maar een open huis moet je elke dag opnieuw maken. Daarmee sluit de werking van het Provinciaal Hof naadloos aan bij de Reizen naar Morgen-visie, waar de bezoeker, de bewoner, de ondernemer en de plek samen het verhaal maken.
Meer weten
Op de congrespagina vind je een overzicht van het Reizen naar Morgen-congres 2026, met sfeerbeelden, de aftermovie en de verslagen van de sessies. Wil je op de hoogte blijven of zelf inspiratie delen? Volg ons op LinkedIn, word lid van onze Facebook-groep of schrijf je in voor de Reizen naar Morgen-nieuwsbrief.
Dit artikel kwam tot stand dankzij de samenwerking met Hogeschool VIVES, op basis van het verslag van Zara Temmerman.