,

Stilstaan bij onze eigen vakantiebehoeften

Chris De Smedt

Vakantie is een basisbehoefte en een basisrecht. Chris De Smedt, opleidingshoofd professionele bachelor Toerisme- & Recreatiemanagement aan Erasmushogeschool Brussel, houdt een pleidooi om te blijven stilstaan bij dit basisrecht en om te luisteren naar onze eigen vakantiebehoeften. Zo laten we ons niet leiden door ‘meer’, maar door ‘meerwaarde’.


U zei in uw opiniestuk in Knack Weekend dat u het niet eens bent met de stelling dat het egoïstisch is om in coronatijden met vakantie bezig te zijn en dat het recht op vakantie overeind blijft?

Chris De Smedt: “Het blijft overeind omdat vakantie iets is om naar uit te kijken. Mensen hunkeren naar vakantie omwille van hun behoefte aan rust en ontspanning, de behoefte aan vrije tijd waar men zelf zin aan kan geven. Het recht op rust en ontspanning is het gevolg van een fysieke en mentale noodzaak aan ontspanning en vrijheid. Wanneer je in quarantaine zit, ontbreekt dat aspect van vrijheid. Vakantie is dus een basisrecht voor iedereen. Ook voor mensen met financiële problemen of met een beperking. Na een periode van stress, want een lockdown kunnen we moeilijk vakantie noemen, heeft iedereen nood aan échte vakantie: eindelijk de dingen kunnen doen waar we behoefte aan hebben.”

Wat zijn de alternatieven voor een waardevolle tijdsbeleving, als reizen moeilijker wordt?

De Smedt: “Lastige vraag, want alles start vanuit de eigen behoeften van mensen en die kennen we vaak niet meer. Het is makkelijker om onze behoeften af te stemmen op de behoeften van anderen. Of om te doen wat rolmodellen in de media ons voorspiegelen. Zelf te weten komen waar je voldoening uit haalt tijdens je vakantie en waar je eigenlijke vakantiebehoefte zit, is dus heel belangrijk. Is het rust en stilte opzoeken? Is het tijd spenderen met mijn gezin? Is het gewoon fun beleven? Of is het mijn kinderen een plezier gunnen? Die behoefte varieert van vakantie tot vakantie. We moeten dus durven stilstaan bij: ‘Waar heb ik op dit moment nood aan?’. Waar je dan naartoe gaat of wat je doet, zou die behoefte moeten invullen om waardevol te zijn.”

Gaan we na de coronacrisis meer op zoek gaan naar ‘betekenis’?

De Smedt: “Ja, doordat je dingen naar waarde hebt leren schatten, ga je dat soort recreatie en ontspanning in de toekomst makkelijker opzoeken. Op voorwaarde dat je het als positief ervaren hebt. Je mag het dus niet veralgemenen. Mensen hebben verschillende behoeftes, waarop vakantie een antwoord biedt. Je blijft dus ook verschillende soorten toeristen hebben. Maar reflecteren en stilstaan kan helpen en lijkt me superbelangrijk.”

Chris De Smedt

Wat is er nodig voor verduurzaming?

De Smedt: “Het probleem zit hem, naar mijn aanvoelen, bij de door de markt of sector aangestuurde ‘meer, beter, verder, goedkoper’. Het spel van vraag en aanbod waardoor de consument op de duur niet meer weet wat hij eigenlijk wil, wat zijn behoeftes zijn. Daarom hou ik een pleidooi om te blijven stilstaan bij onze vakantiebehoeften. Mensen bewustmaken van wat ze hebben en waarvan ze écht genieten, dat helpt om die behoeften duurzaam in te lossen. Misschien krijgen mensen minder behoefte aan verre reizen als ze er regelmatiger tussenuit gaan en meer genieten van hun eigen omgeving.”

Gaan mensen plekken in de buurt nu meer waarderen?

De Smedt: “Ik denk het wel. Alles heeft te maken met hoe je kijkt. Als we studenten tijdens de lockdown vroegen om af en toe eens buiten te komen, dan antwoordden ze steevast dat er niets te beleven was. Als je laat zoeken naar bizarre brievenbussen bijvoorbeeld, dan is er meteen een andere blik. Kijken met andere ogen laat verwondering en trots toe. We leren zelfs genieten. Ons land is bijvoorbeeld behoorlijk groen van kleur, buitenlandse toeristen merken dat op. Het is kwestie van het te zien en te appreciëren.”

Nemen jullie ‘meerwaarde’ al mee in de opleiding?

De Smedt: “Absoluut, en je zou versteld staan hoe jongeren daarmee bezig zijn. Maar ook daar zijn verschillen in. Meerwaarde en betekenis zijn begrippen die voor studenten moeilijk te plaatsen zijn. Het hangt ook af van hun achtergrond. We zijn in de opleiding ook bezig met Sustainable Development Goals, maar die worden nog niet echt doorleefd. Pas als studenten in de praktijk zullen zien wat het doet, zal het echt doorsijpelen. Vakantie voor iedereen, waardoor alle doelgroepen van vakantie kunnen genieten, daarin hebben studenten wel echt interesse.”

Is het nog verstandig om in deze tijden voor een toerismeopleiding te kiezen?

De Smedt : “Ja! Meer dan ooit. In de opleiding geven we aandacht voor meerwaarde, betekenis en de goals mee. Als je studenten daarin onderdompelt, gaan ze echt meehelpen transformeren. Want de sector heeft jonge mensen nodig die creatieve oplossingen zoeken om duurzame verandering in het toerisme te realiseren. De nieuwe generatie kan dit waarmaken. Als je iets wil veranderen, moet je er nu je schouders onder zetten en aan de studies beginnen om het over 4 à 5 jaar te kunnen realiseren.”

Chris De Smedt

Deel dit artikel