Connecteren

Met plekken en met elkaar

vernieuwers schrijven toekomst

Connecteren

Met plekken en met elkaar

vernieuwers schrijven toekomst

Mensen verbinden met elkaar

Impactvolle reiservaringen hangen vaak samen met ontmoetingen met mensen: kleine, warme momenten met andere reizigers en bewoners, ontmoetingen met gidsen, taxichauffeurs en andere mensen uit de toeristische dienstverlening. Hartelijkheid, een oprechte verwelkoming, betrokkenheid en behulpzaamheid dragen bij tot impactvolle reiservaringen. De aantrekkelijkheid van een bestemming wordt dus voor een groot deel gemaakt door de gastheren (inwoners en dienstverleners) en door de interactie tussen de bezoekers en de bewoners. Daarbij draait het om de ervaring van een relatie van mens tot mens. Trotse gastheren delen met plezier hun plek met bezoekers. Fierheid op de eigen plek is een belangrijk ingrediënt van de florerende gemeenschap.

Verbinding met de kracht van de plek

Uit het grootschalig luisteronderzoek (p. 8) blijkt dat een krachtige reiservaring vaak samenhangt met een intense beleving van de plek. Het gaat om het beleven van de specifieke identiteit van een plek: de levensstijl en waarden, de socio-politieke situatie, de natuur, kunsten en erfgoed. De plek laat zijn eigen unieke karakter spreken, heeft een eigen DNA en bewaart zijn natuurlijk en cultureel erf-goed. Hierdoor onderscheidt een plek zich van andere en wordt ze aantrekkelijk. Bewoners zijn er trots op, bezoekers verrast. Ze worden geïnspireerd en uitgedaagd, voelen zich betrokken en verbonden. De plek blijft plakken. Plekken zijn bezield, ze zijn de thuis van mensen. In de strengen van het DNA van de plek schuilen de verhalen, de geschiedenis, de belangrijke momenten, de functies, de erfgoedwaarde, tradities, de cultuur, het gemeenschapsleven. Het DNA is wat elke plek zo uniek maakt. De identiteit van mensen, gemeenschappen en organisaties bepaalt mee hoe het DNA van de plek wordt benaderd, ervaren, hoe ermee wordt omgegaan. Het is belangrijk om het DNA van de plek te ontdekken en er eerlijk over te communiceren. Zo doe je aan ‘expectation management’. Dat wil niet zeggen dat je de plek moet aanpassen aan de verwachtingen, wensen of gevoeligheden van een publiek. Wel is het zo dat een plek evolueert, ja zelfs muteert. Een plek is een dynamisch geheel dat zich steeds verder ontwikkelt.

De plekhouder(s)

De meeste plekken hebben behalve een juridische eigenaar nog talrijke andere eigenaars. Zij voelen zich verbonden met de plek, ze leven erin, beheren en koesteren haar. Deze plekhouders kunnen bewoners, ondernemers, verenigingen, organisaties en overheden zijn. Zij beleven het DNA van de plek en laten het voortleven. Een plekhouder kan verschillende rollen vervullen. Hij kan de plek versterken, bewaken of uitdragen door erover te vertellen. Een plekhouder kan de plek een stem geven en haar toekomstmogelijkheden versterken, zodat mensen de plek sterker kunnen beleven, diepgaander leren kennen en de gemeenschap meer baten beleeft van de plek. Een plekhouder kan de grenzen van de plek bepalen en er over waken, zodat het DNA behouden blijft en met respect wordt behandeld. Voorbeelden van plekhouders: Rangers van Nationaal Park Hoge Kempen, de bevolking van Venetië, een stadsbestuur dat een maximum aantal bezoekers per gids oplegt …

Mensen met plekken en met elkaar verbinden bijvoorbeeld via kunst …

“Een mooi voorbeeld van een cultuurproject waarbij de toeristen met de bewoners worden verbonden, is de Triënnale van Brugge.’ Doorheen de stad vind je moderne kunstwerken die je kan ‘aanraken’ en die discussie uitlokken. ‘Tijdens de Triënnale krijg je een vermenging van bezoekers en bewoners op het parcours. Bijvoorbeeld: de plek waar je in de Reien mag zwemmen trekt de lokale jeugd aan, maar evengoed toeristen die het kunstwerk komen bezoeken.’ De kunstenaars werden trouwens uitgenodigd om samen te werken met de bewoners voor hun project. Dit project brengt daarenboven een ander, hedendaags Brugge naar voor. Het verbindt het oude Brugge met hedendaagse kunst. Het past bij het DNA van de stad en belicht tegelijk het feit dat de stad niet alleen een openluchtmuseum is maar ook een levende plek.”

Vincent Nijs, Toerisme Vlaanderen

Of deze biermakers …

“Ik vertel graag over Jazz Bilzen Bier.In 2017 nam een groep vrienden het initiatief om — ter herinnering aan het festival Jazz Bilzen en het koesteren van de verhalen hierover — een biertje in de wereld te zetten. Jazz Bilzen, the legend, werd in april 2018 gelanceerd. Rond het bier is er een gemeenschap ontstaan van mensen die het bier — en de herinnering aan het festival — een warm hart toedragen, ermee uitpakken bij bezoekers, klinken op de verhalen van toen. Elk jaar — zeventien jaar lang — zal een speciaal bier gebrouwen worden. Dat bier verwijst telkens naar een editie van het festival. Hiermee kan ook iets gedaan worden op toeristisch vlak. Het uitwerken van een Jazz Bilzen-beleving: rond de verhalen, muziek, de plek, tentoonstellingen, bier brouwen en proeven … En bijzondere is: er is geen strak plan, geen leider. Er zijn geen subsidies mee gemoeid, geen gigantische investeringen. Jazz Bilzen Bier is het resultaat van goesting, verbinding en vrijwillige inzet, en met goodwill van een paar ondernemers die er hun schouders en investering onder willen zetten.”

Griet Bouwen, Nieuwmakers

Hoe versterk je de plek? Waar zien we het al gebeuren ?

  • Experimenteer met andere reisvormen en nieuwe mogelijkheden van (toeristische) beleving en vertrek daarbij van het DNA van de plek. Op die manier leren bezoekers de plek op een andere manier waarderen. Voorbeelden: blote voetenpaden, paalkamperen, kanovaren in de stad …
  • Ondersteun traditiedragers die het DNA tot leven brengen. Voorbeelden: The Last Post aan de Menenpoort, de garnalenvissers in Koksijde …
  • Betrek nieuwe mensen, voeg nieuwe elementen toe, verdiep bestaande elementen om de plek dynamischer te maken of te herbronnen. Voorbeelden: Bulskampveld, t’ij in Kruibeke-Bazel, De smaak van Jazz Bilzen Bier …
  • Zorg voor financiële investeringen in de plek. Voorbeelden: Flanders Meeting & Convention Center Antwerp, Engels klooster, cultureel Hostel Bed Muzet …
  • Zet nieuwe vormen van investeringen op: publiek-privaat waarbij het publieke aandeel ook van verschillende organisaties of burgers kan komen zoals coöperatieven en crowdfunding in de lokale gemeenschap. Voorbeelden: de picknickmanden op hoeves (Westtoer), cinema Roma …
  • Maak plekken virtueel toegankelijk. Voorbeelden: de erfgoedapp Faro, het Historium …
  • Ontwikkel beleving op een multisectoriële en -sensoriële manier. Voorbeelden: kunstproject Palingbeek, Kunst in het Landschap, Triënnale Brugge …
  • Zet het aanwezige vakmanschap in om het DNA te versterken. Voorbeelden: molen en bakkerij in Bokrijk waardoor ambachtelijke traditie verder leeft in hedendaagse economie …